Baweriyên Civakî yên Kevn ên Berzeriyan

Ev nivîseke kurt e li ser hin bawerî û bêoxiriyên ku babikê Berzerî yê eşîra Mîran diyar dikirin, wekî ku Dr. Elî Salih Mîranî di pirtûka xwe «Dîroka Eşîra Mîran û Rola Wê ya Civakî û Siyasî» de tomar kiriye.

Jêgirtin

Divê bê gotin ku bawerî bi bêoxiriyê û bedbîniya li ser hin tiştan di civaka şivanî ya mîranî de ne giştî bûn; her babikek bi bêoxiriyên xwe yên taybet dihat nasîn. Wek mînak, babikê (Berzerî) ji sê tiştan ditirsî û heta demekî nêzîk jî li ser vê dom kir:

Nekelandina genim û nekirina wî ya savarê — heke hin kesên ji babikên din li nav wan nejîyana, wan nedikarî her tim savar bixwin.

Derneketina mêrên wan ji bo derbaskirina dem û karên xwe li derveyî sînorê konên xwe roja înê — çimkî derketina wan nîşana bêoxiriyê bû.

Nelixwekirina goreyên ku ji bo nimêjê hatine veqetandin — çimkî li gorî baweriya wan lixwekirina wan goreyan bêoxirî û xetereyek nêzîk dianî, û ew bi «Lê me naye / ji me re nabe» digotin.

Sê bêoxirî, sê bîranîn

Tişta balkêş ev e ku ev sê bêoxirî ne li ser hemû Mîranan giştî bûn, lê tenê taybetê babikê Berzerî bûn — her babikek «bêoxiriya» xwe hebû, hema wekî şopa tiliyeke çandî ya ku her şaxê eşîrê ji hev cuda dike.

Savar: Kelandina genim û kirina wî ya savarê li cem berzeriyan bêoxirî dihat hesibandin, wisa ku wan tenê bi saya cîranên ji babikên din ên li nav wan dijîn dikarî savar bixwin.
Roja înê: Derketina mêran li derveyî konan ji bo karên xwe roja înê nîşana bêoxiriyê dihat hesibandin, lewma wan wê rojê di konên xwe de diman.
Goreyên nimêjê: Lixwekirina goreyên ku ji bo nimêjê hatine veqetandin li gorî baweriya wan bêoxirî û xetereyek nêzîk dianî, û wan bi gotineke kurdî ya naskirî digot: «Lê me naye», ango «ji me re nabe».

Ev bawerî çûn ku?

Îro, bi akincîbûna li bajar û gundan û bi awayê jiyanekî cuda, ev bawerî bi piranî winda bûne an jî êdî cihê wan nemaye. Hin ji wan di bîra mezinan de wek çîrokekê têne gotin, û hinên din êdî tenê di pirtûk û bîranînan de têne bibîranîn.

Têbîniyeke henekî

Û ji ber ku bîra malbatê cihê hinek henekan jî dide, belkî zewicîyên malbatê çêtir bibînin ku baweriya neçarîya mayîna malê roja înê vejînin — lê vê carê ji malên xwe!